Zagađenje vazduha u gradskim sredinama povećava rizik od MS, kaže studija iz Italije. Izlaganje štetnim materijama iz vazduha, pogotovo mikro česticama koje zagađuju (prečnika 2,5 mikrometara ili manje), povećava rizik da osoba dobije MS, zaključci su jedne studije iz severne Italije.

Ustanovljeno je da su ljudi koji žive u urbanim, zagađenijim sredinama pod 16 odsto većim relativnim rizikom da obole od MS, nego ljudi koji žive u seoskim sredinama. Ovi nalazi su predstavljeni na Kongresu Evropske akademije za neurologiju (EAN) 2020. u okviru prezentacije „Izloženost PM2,5 česticama je faktor rizika multiple skleroze. Ekološka studija sa bejesovskim pristupom mapiranju“.

Faktori okruženja

Poznato je da mnogi faktori okruženja deluju kao okidači štetnog imunskog odgovora kod MS osoba. Oni koji su najviše proučeni su pušenje, ishrana i nivo vitamina D. Ipak, izloženost zagađivačima iz vazduha je takođe navedena kao faktor rizika.

Profesor Roberto Bergamaski i njegov tim sa Nacionalnog naučnog instituta za neurologiju (IRCCS), ispitivali su izloženost zagađivačima iz vazduha među grupom od 927 MS pacijenata u severnoj Italiji.

Pacijenti su bili iz regije Pavija koja ima 188 opština i ispitivani su na izloženost finim česticama manjim od 2,5 mikrometara u prečniku (poznatim kao PM2,5 čestice). Ove čestice su mešavina čvrstih i tečnih materija koje se zadržavaju u vazduhu, a uglavnom potiču od grejanja domova i  poslovnog prostora, industrijskih aktivnosti i poljoprivrede. Analiza je sprovedena tokom zime, kada koncentracije zagađujućih materija dostižu više nivoe.

Rezultati istraživanja

Tim je uočio da regija Pavija može da se podeli u tri različite zone po zagađenju vazduha. Severni region koji se graniči sa urbanom oblašću Milana, ima najviši sezonski nivo PM2,5 čestica, a koncentracija progresivno opada kako se ide na jug. Takođe je primećeno da su MS slučajevi ređi u ovoj zoni u poređenju sa severnim regionom.

Kada su uračunati i faktori kao što su životno doba, stepen urbanizacije i indeks deprivacije – koji procenjuje nivo obrazovanja, zaposlenost, procenat zauzetosti, porodice sa jednim roditeljem i gustinu naseljenosti u svakom regionu – istraživači su ispitali vezu između nivoa PM2,5 čestica i MS učestalosti.

Rizici i šanse za razvoj MS usled aerozagađenja

Osobe koje žive u oblastima sa nižim nivoima PM2,5 čestica su bile pod manjim rizikom od MS razvoja, pokazala je statistička analiza. Kada se uračunaju nivoi PM2,5 čestica, ljudi koji žive u urbanim sredinama su imali 16 odsto više šansi da dobiju MS – odnos relativnog rizika od 1,16, što predstavlja uvećanje od 16 odsto u poređenju sa onima koji žive u seoski sredinama (koji imaju odnos relativnog rizika od samo 0,8). U poređenju sa nultim rizikom, rizik od MS je ukupno porastao za skoro 29 odsto za osobe koje žive u urbanijim sredinama Pavije.

Bergamaski je takođe uočio da učestalost MS kod ove populacije iznosi 169 na 100.000 stanovnika, što je 10 puta više nego u podacima prikupljenim pre skoro 50 godina u istoj oblasti – 16 slučajeva na 100.000 stanovnika 1974. godine. Iako ovaj skok učestalosti može da bude rezultat više stope preživljavanja među MS pacijentima, takođe je moguće da je porast zagađenja u proteklim decenijama doprineo ovome.

Zaključak tima sa Nacionalnog naučnog instituta za neurologiju (IRCCS)

Dobro je poznato da su imunske bolesti kao što je MS povezane sa višestrukim faktorima, kako genetskim tako i onim koji su uslovljen okruženjem. Neki faktori okruženja kao što su nivo vitamina D i pušenje su detaljno proučeni, ali se veoma malo studija bavilo zagađivačima iz vazduha“, navodi Bergamaski.

Mislimo da zagađenje vazduha utiče na razvoj MS, preko nekoliko mehanizama i rezultati ove studije jačaju ovu pretpostavku“, dodaje on.

Istraživači su istakli neka ograničenja svog rada, kao što su nedostatak podataka o trajanju izloženosti zagađivačima iz vazduha i nemogućnost kontrole drugih faktora kao što su pušenje, ishrana, genetski faktori i izloženost drugim zagađivačima.

„Bez obzira na to, naši nalazi ističu da zagađenje vazduha može da bude jedan od faktora rizika za MS i zato ga u budućnosti treba analizirati zajedno sa drugim već poznatim faktorima rizika“, kaže Bergamaski.

Istraživači svakako nastavljaju da istražuju oblasti sa većim rizikom od MS u potrazi za različitim faktorima okruženja koji bi mogli da utiču na taj rizik.

Izvor: Air Pollution of Urban Life Raises MS Risk, Study from Italy Suggests (multiplesclerosisnewstoday.com)

OSTAVI PORUKU

Please enter your comment!
Please enter your name here