Studija je koristila genetske podatke kako bi ispitala uticaj ishrane na rizik od razvoja bolesti
Autorka: Marisa Wexler, MS | 22. jun 2023.
Konzumiranje veće količine masne ribe i sirovog povrća može smanjiti rizik od NMOSB, pokazuje nova studija o ovoj autoimunskoj bolesti, koja je sprovedena uz pomoć genetskih podataka.
Iako većina namirnica analiziranih u studiji, uključujući govedinu, hleb, sir, vino, živinsko meso i kafu, nije pokazala povezanost sa rizikom od bolesti, podaci su ukazali na to da je „veća konzumacija masne ribe povezana sa nižim rizikom od NMOSB”, navode istraživači.
Statističke analize su takođe pokazale vezu između „visokog unosa sirovog povrća i niskog rizika od NMOSB”. Istraživači smatraju da se ovaj nalaz može objasniti velikom količinom antioksidanasa koji se nalaze u sirovom povrću.
Ukupno posmatrano, naučnici su zaključili da „ova studija pruža korisne smernice za razvoj strategija prevencije NMOSB”.
Studija pod nazivom „Konzumiranje masne ribe i sirovog povrća može smanjiti rizik od AQP4-pozitivnih poremećaja iz spektra neuromyelitis optica: Mendelova randomizaciona studija” objavljena je u časopisu Scientific Reports.
Istraživači su koristili genetske varijacije za procenu rizika od bolesti
NMOSB nastaje kada imunski sistem napada zdrave delove mozga i kičmene moždine, izazivajući oštećenja koja dovode do simptoma bolesti, a koji najčešće pogađaju vidni živac i oči. Kod većine pacijenata ovaj autoimunski napad pokreću autoantitela usmerena protiv proteina poznatog kao AQP4.
Još uvek nije u potpunosti poznato šta tačno dovodi do razvoja NMOSB. Smatra se da različiti faktori, od genetske predispozicije do uticaja spoljašnje sredine, mogu imati određenu ulogu. Pojedina istraživanja ukazala su na to da razlike u ishrani mogu uticati na individualni rizik od razvoja ovog progresivnog poremećaja, ali do sada nije bilo dovoljno podataka za donošenje čvrstih zaključaka.
Tim naučnika iz Kine odlučio je da dodatno ispita uticaj ishrane na rizik od NMOSB, koristeći metodu Mendelove randomizacije. Ova metoda koristi genetske varijacije kako bi ispitala moguće uzročno posledične veze između promenljivih faktora, kao što su navike u ishrani i različitih ishoda, poput rizika od razvoja određene bolesti.
U ovoj studiji osnovna pretpostavka metode jeste da određene genetske varijacije mogu učiniti osobu sklonijom ili manje sklonom konzumiranju određenih vrsta namirnica. Ako osobe koje imaju genetsku predispoziciju da jedu više ili manje određenih namirnica, one ujedno imaju i veći ili manji rizik od razvoja NMOSB, što može ukazivati na to da sama konzumacija te namirnice utiče na rizik od bolesti. Iako su obrasci ishrane složeni i značajno se razlikuju od osobe do osobe, kao i među različitim kulturama, ovakve povezanosti mogu se koristiti u opštim analizama velikih populacija.
Istraživački tim je povezao ranije prijavljene podatke o vezama između genetskih varijanti i verovatnoće konzumiranja 26 različitih vrsta namirnica sa genetskim podacima 132 pacijenta sa NMOSB pozitivnih na anti-AQP4 antitela i 784 osobe bez ove bolesti. Svi učesnici bili su evropskog porekla. Rezultati su pokazali da je veća predispozicija ka konzumiranju dve vrste namirnica konkretno, sirovog povrća i masne ribe, bila povezana sa statistički značajnim smanjenjem rizika od razvoja NMOSB.
Za većinu namirnica nije pronađena povezanost sa rizikom od bolesti
Preostalih 24 vrste namirnica, uključujući nemasnu ribu, nekoliko vrsta mesa, sušeno ili sveže voće, kafu, pivo, kao i vino, nisu pokazale značajnu povezanost sa rizikom od bolesti.
Masna riba, poput lososa, haringe i sardine, dobar je izvor zdravih masti, kao što su omega-3 masne kiseline, koje imaju antiinflamatorna svojstva. S druge strane, sirovo povrće je često bogato antioksidansima. Ova korisna svojstva mogu pomoći u objašnjenju uočenih povezanosti, navodi istraživački tim. Ipak, istraživači naglašavaju da je odnos između ishrane i rizika od bolesti složen, te da su potrebne buduće studije kako bi se ovi nalazi potvrdili i kako bi se utvrdili biološki mehanizmi koji stoje iza njih.
„Potrebna su dalja istraživanja kako bi se utvrdio tačan uzročno-posledični odnos, kao i mehanizmi koji leže u osnovi povezanosti između unosa određenih namirnica i AQP4-pozitivnog NMOSB”, naveli su istraživači.