Neuromijelitis optika spektar bolesti (NMOSB) predstavlja redak autoimunski upalni poremećaj centralnog nervnog sistema (CNS), koji se uglavnom povezuje sa serumskim autoantitelima protiv akvaporina 4 (AKP4) u astrocitima. Relapsni klinički tok NMOSB, koji može izazvati slepilo i invaliditet usled teškog oštećenja vida, lezija na kičmenoj moždini, pokazuje važnost precizne procene verovatnoće i težine relapsa (povratak simptoma bolesti) u ranoj fazi ove bolesti. Do sada su otkriveni brojni faktori rizika povezani sa relapsom, a samo neke od njih podržavaju konkretni dokazi.

NMOSB se najčešće javlja kod mlade i sredovečne populacije, u proseku oko 40. godine života, i to češće u azijskim zemljama ili regijama (Hor et al., 2020). Od tri do deset puta se češće javlja kod žena nego kod muškaraca. Nakon što je 2004. godine otkriveno da oboljenje izaziva AKP4-IgG, on postepeno postaje ključni dijagnostički dokaz za NMOSB, a ispituje se razlika između seropozitivnih i seronegativnih pacijenata, jer pacijenti negativni na AKP4-IgG mogu češće da pokažu početak optičkog mijelitisa, veću učestalost kod bele rase, ređe teško oštećenje vida i skoro nikakvu razliku između žena i muškaraca. Svaka epizoda NMOSB može da dovede do teškog oštećenja vida i lezija na kičmenoj moždini. U poređenju sa multiplom sklerozom (MS), epizode NMOSB su ozbiljnije, pri čemu samo jedna epizoda može dovesti do  slepila ili invaliditeta. Međutim, samo 25% dugotrajnih invaliditeta je povezano sa prvom epizodom, što ukazuje na važnost precizne procene verovatnoće i težine relapsa u ranoj fazi ove bolesti, nakon čega sledi efikasna terapija za sprečavanje takvog relapsa.

Ipak, pokretački mehanizam i faktori rizika od relapsa kod NMOSB još uvek nisu potpuno jasni. Sve veća upotreba monoklonalnih antitela poslednjih godina je pokazala da ona imaju veću efikasnost od konvencionalnih imunosupresiva i da nude alternativu za prevenciju relapsa koja obećava.

Klinički koncept relapsa kod NMOSB

Definicije relapsa i ozbiljnog relapsa kod NMOSB su i dalje nejasne. Najčešće korišćena definicija relapsa je pojava događaja vezanih za nove simptome ili pogoršanje početnih simptoma koje prijavljuju pacijenti ili su objektivno uočeni, u trajanju dužem od 24 sata, u odsustvu drugih uočenih promena kao što su povišena temperatura i infekcija.

Faktori rizika povezani sa relapsom kod NMOSB 

Pretpostavlja se da nekoliko faktora izaziva relapse ili utiče na učestalost relapsa kod NMOSB, ali samo neke od njih podržavaju konkretni dokazi. Objašnjenje šta pokreće relaps, uključujući faktore koji utiču na njegovu učestalost i težinu, nam može pomoći da prepoznamo osobe pod rizikom koje mogu da budu odgovarajući kandidati za intervenciju.

Kliničko upravljanje pacijentima pod visokim rizikom od relapsa

Iako bi svi relapsi kod NMOSB trebalo akutno da se tretiraju, prevencija je ključna zato što relapsi mogu da budu onesposobljavajući i kod pacijenata može da dođe samo do delimične remisije (stanje odsutnosti aktivnosti boesti ili prolazno popuštanje simptoma bolesti). Od terapije sa ciljem prevencije relapsa započete ubrzo nakon prepoznavanja osoba pod visokim rizikom se može očekivati da ima relativno veći uticaj na prevenciju ranog invaliditeta povezanog sa relapsom kod NMOSB.

Izvor: Risk of relapse in patients with neuromyelitis optica spectrum disorder: Recognition and preventive strategy – ScienceDirect

OSTAVI PORUKU

Please enter your comment!
Please enter your name here